Zamek

Zamek w Lublinie to jeden z najważniejszych w Polsce zabytków o charakterze mieszkalno – obronnym. To tutaj znajdują się dwie perły architektury średniowiecza – XIV-wieczna kaplica Trójcy Świętej oraz XIII-wieczny donżon.

Zamek wznosi się na wzgórzu wapienno – lessowym, usytuowanym niecały kilometr na północny wschód od Rynku Starego Miasta. We wczesnym średniowieczu, po powstaniu kasztelanii lubelskiej, znajdował się tu niewielki gród, otoczony drewniano – ziemnym wałem. Pod koniec XIII w. na szczycie wzgórza wybudowano donżon o charakterze mieszkalno – obronnym. Z czasem, już za panowania Kazimierza Wielkiego, obok donżonu powstał gotycki pałac mieszkalny, baszta żydowska oraz kościół zamkowy pw. Trójcy Świętej – pełniący funkcję prywatnej, królewskiej kaplicy. Z pocz. XV w. wnętrze świątyni zostało pokryte wspaniałymi, rusko – bizantyjskimi malowidłami, a ich fundatorem był sam król Władysław Jagiełło.

Przez kilka wieków Zamek Lubelski był jednym z najważniejszych kompleksów mieszkalno obronnych na terenie Korony Królestwa Polskiego. Przez Lublin przebiegał ważny szlak handlowy z Krakowa do Wilna, na zamku natomiast wychowywali się pod okiem Jana Długosza synowie Kazimierza Jagiellończyka. W XVI w. zamek przebudował w stylu renesansowym Zygmunt I Stary, a wykorzystał do tego architektów pracujących wcześniej nad rezydencją na krakowskim Wawelu. Zamek został podwyższony i otrzymał ozdobną attykę, nic dziwnego więc, że to właśnie tu, w 1569 r. zawarta została Unia Lubelska.

Kres świetności zamku nastąpił wraz z potopem szwedzkim. Przez kilka lat rezydowały tu nie tylko wojska szwedzkie, ale także moskiewskie i węgierskie. W efekcie zamek został poważnie zniszczony, ostały się z niego tylko dwa, ale za to najcenniejsze obiekty: donżon i kaplica Trójcy Świętej. W latach 20-tych XIX w. Stanisław Staszic wystąpił z inicjatywą zabudowania pustego już w większości wzgórza. Wkrótce powstał tu okazały, neogotycki gmach, który przeznaczony został na więzienie. Jak się później okazało, funkcje te budynek miał pełnić aż do 1954 r. Aż do wybuchu I wojny światowej mieściło się tu więzienie cesarskie, w którym przetrzymywano m.in. powstańców styczniowych. W czasie II wojny światowej więzienie urządzili tu również hitlerowcy, a w pierwszych latach po wojnie komuniści. Dopiero w połowie lat 50-tych zdecydowano się przeznaczyć gmach na cele kulturalne. Od tego czasu swoją siedzibę ma tu Muzeum Lubelskie.

XIII-wieczny donżon i XIV-wieczna kaplica Trójcy Świętej to dziś jedne z najwspanialszych zabytków okresu średniowiecza w Polsce. Ufundowane przez Władysława Jagiełłę polichromie w stylu rusko – bizantyjskim to zabytek skali światowej, natomiast donżon jest jednym z piękniejszych przykładów architektury późnoromańskiej w Polsce.

VN:F [1.9.22_1171]
OCEŃ TO MIEJSCE:
Rating: 4.5/5 (2 votes cast)
Zamek , 4.5 out of 5 based on 2 ratings

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>